Gebelikte Toksoplazmoz — Bilmen ve kaçınman gerekenler
Almanya'da yetişkinlerin yaklaşık yarısı zaten bağışık. Toksoplazmoz sadece gebelikte ilk enfeksiyon olursa tehlikeli olur. Doğru kurallarla kendinizi koruyabilirsiniz.
İçindekiler
Toksoplazmoz nedir?
Toksoplazmoz, Toxoplasma gondii parazitinin neden olduğu yaygın bir enfeksiyondur. Kesin konağı kedidir. RKI'ye göre Alman yetişkinlerin %50'si bağışık.
Sağlıklı yetişkinde belirtisiz geçer. Gebelikte ilk enfeksiyon tehlikelidir; plasentayı geçebilir. Almanya'da kongenital vaka oranı: 1000'de 2-7.
Yaygın efsane: 'kediyi vermelisin' — yanlış. Ev kedisi nadiren kaynaktır. En yaygın kaynak: çiğ/az pişmiş et. EFSA 2022: %70 et yoluyla.
Bulaşma yolları
En büyük risk kaynakları
- Çiğ/az pişmiş et (tartar, rosto 'rare', salam, jambon)
- Pastorize edilmemiş süt ve peynir
- Yıkanmamış sebze-meyve
- Kedi kotu (24-48 saat)
- Bahçe eldivensiz
- Kum havuzları
- Filtresiz su
Neden çiğ et? Kas dokusundaki kistler soğutmada hayatta kalır, 70 °C iç sıcaklık veya -20 °C 3 gün donmada ölür. BfR 2021: tamamen kaçın.
Kediler: sadece ilk enfeksiyonda 1-3 hafta sacağa verir. Oozistler 24-48 saat sonra bulaşıcı olur. Tüyden bulaşmaz.
Ne yiyebilirsiniz?
Güvenli yiyecekler
- İyi pişmiş et (70 °C)
- Pastorize süt/peynir
- Sert peynirler
- Dondurulmuş et 3+ gün
- Yıkanmış meyve-sebze
- Pişmiş yumurta
Dondurma: -20 °C 3 gün kistleri öldürür. Buzdolabı 4-7 °C yetmez.
Yıkamak: akar berrak su + fırça. Salatayı 1-2 dk su içinde beklet. Sirke ek fayda sağlamaz (EFSA).
Toksoplazmoz testi
Almanya'da test rutin değildir. Ücreti 15-25 euro. DGGG 2023: başlangıçta ve 3. trimester bağışık olmayanlar için.
Sonuç yorumu
- IgG+/IgM- bağışık
- IgG-/IgM- bağışık değil
- IgG+/IgM+ belirsiz
- IgG-/IgM+ taze enfeksiyon
Önemli: pozitif IgM tek başına akut tanı vermez. Aviditatstest: yüksek eski, düşük yeni.
Tedavi
Akut tanı konursa spiramisin hemen başlatılır. Plasentaya birikir, bebeye geçişi önler. SYROCOT 2007: %50 azalır.
Spiramisin yanında: ultrason takip, şüphede amniyosentez (SSW 18 sonrası). Fetal enfeksiyon onaylı: pirimetamin + sülfadiazin + folinik asit.
Trimesterlere göre risk
Paradoks: ne kadar erken, bulaşma o kadar az ama şiddet o kadar yüksek. 1.trim %10-15, 2.trim %25-40, 3.trim %60-70.
Listeria riskini unutma
Listeria: çiğ et, çiğ peynir, röak salmon, delikatesen salataları. Buzdolabında ürer. Pastorizasyon öldürür.
Uygulamalı kontrol listesi
Günlük 14 nokta
- Et tamamen pişir
- Tartar/carpaccio yok
- Kuru jambon dondur
- Pastorize peynir
- Sebze yıkama
- Çiğ biftek yok
- Bahçe eldiveni
- Kum havuzu dikkat
- Kedi klozeti partner
- El yıkama
- Kesim tahtası sıcak yıkama
- Yurtdışı dikkat
- Ateş-lenfoid → doktor
- Gerekirse amniyosentez
Nadirdir. Almanya'da yılda 7-20 konjenital vaka. Paranoya değil alışkanlık yardım eder.
SSS
Kediyi vermeliyim mi?
Pizzada salam yiyebilir miyim?
Pastorize mozzarella güvenli mi?
Enfeksiyondan sonra bebek ne kadar risk altında?
Test Almanya'da karşılanıyor mu?
Eşim bana bulaştırabilir mi?
Belirtiler?
Tedavi sırasında soğuk algınlığı ilaçları?
Yeni kedi sahiplenebilir miyim?
Kazara tartar yedim?
Bahçe işi yapılabilir mi?
Bağışık değilsem ne sıklıkla?
Daha fazla içerik
Konunuzla ilgili makaleler, belirtiler ve dönemler.
Bu rehber tıbbi tavsiyeyi ikame etmez. şüphe halinde gyn'inize başvurun. Erken spiramisin bebeye bulaşmayı önleyebilir.